Sygnały ostrzegawcze nawrotu choroby alkoholowej

Sygnały ostrzegawcze nawrotu choroby alkoholowej

Nawrót choroby alkoholowej jest procesem związanym z powracaniem do aktywnej fazy choroby alkoholowej, czyli do używania alkoholu. Nawrót zdarza się w procesie powrotu do zdrowia i jest konsekwencją nie tyle tego co alkoholik robi, lecz tego co nie zostało zrobione.

Istnieją typowe objawy nawrotu choroby alkoholowej: zamartwianie się czy trzeźwość się uda, zachowanie kompulsywne, tendencje do samotności, łatwe wpadanie w złość, nieregularne odżywianie się, bierność itp.

Niniejsza lista sygnałów ostrzegawczych* ma na celu ułatwienie osobom uzależnionym rozpoznanie typowych problemów, które mogą doprowadzić po raz kolejny do sięgnięcia po alkohol lub inny środek psychoaktywny.

Faza 1: Zmiany wewnętrzne

Podczas tej fazy na zewnątrz wyglądam całkiem dobrze, ale zaczynam znowu myśleć i czuć się podobnie jak dawniej, co powoduje pogorszenie samopoczucia. Najczęstszymi sygnałami ostrzegawczymi są wtedy:

  • Zwiększony stres
  • Zmiana sposobu myślenia
  • Zmiana uczuć
  • Zmiana w zachowaniach

Faza 2: Zaprzeczanie

Podczas tej fazy przestaję sam zwracać uwagę i uczciwie mówić innym o tym, co myślę i co czuję. Najczęstszymi sygnałami ostrzegawczymi nawrotu w tej fazie są:

  • Martwienie się o siebie
  • Zaprzeczanie, że się martwię

Faza 3: Unikanie i defensywność

W tej fazie staram się unikać tych rzeczy i tych osób, które mogłyby zmusić mnie do uczciwego spojrzenia na zmiany jakie zaszły w moich myślach, uczuciach i zachowaniach. Gdy dochodzi do konfrontacji wprost, staje się defensywny i nie chcę słuchać tego, co ludzie starają się mi powiedzieć. Najczęstsze sygnały ostrzegawcze:

  • Przekonanie, że nigdy już nie sięgnę po alkohol czy narkotyki
  • Zajmowanie się innymi bardziej niż sobą
  • Defensywność
  • Zachowanie kompulsywne
  • Zachowanie impulsywne
  • Skłonności do izolowania się od ludzi

Nawroty choroby alkoholowej

Faza 4: Narastanie kryzysu

Zaczynam mieć po trzeźwemu problemy, których nie rozumiem. Nawet jeżeli chcę je załatwić i bardzo się staram, wynikają z tego coraz to nowe kłopoty. Najczęstsze sygnały ostrzegawcze:

  • Tunelowe widzenia
  • Stany depresyjne
  • Utrata konstruktywnego planowania
  • Plany kończą się niepowodzeniem

Faza 5: Demobilizacja

Czuję się osaczony coraz to nowymi problemami do tego stopnia, że mam ochotę poddać się. Nic mi nie wychodzi, a w dodatku sam robię sobie takie rzeczy, których wiem, że nie powinienem robić.

  • Snucie marzeń i życzeniowe myślenie
  • Uczucie, że nic nie da się zrobić
  • Dziecinne pragnienie żeby być szczęśliwym

Faza 6: Dezorientacja i przesada

Zaczynam myśleć, czuć i postępować chaotycznie. Jestem poirytowany i przesadnie reaguję na drobiazgi.

  • Trudności w spokojnym myśleniu
  • Trudności w radzeniu sobie z uczuciami i emocjami
  • Kłopoty z pamięcią
  • Okresy dezorientacji
  • Trudności z radzeniem sobie ze stresem
  • Irytacja na znajomych
  • Łatwe wybuchy złości

Faza 7: Depresja

W tej fazie popadam w taką depresję, że nie mogę już robić rzeczy, które normalnie nie sprawiały mi żadnych trudności. Czasami czuję, że życie nie ma sensu, ogarniają mnie myśli samobójcze, zaczynam myśleć o alkoholu lub innych środkach jako sposobach uwolnienia się od depresji. Depresja widoczna jest dla innych, bo już nie jestem w stanie jej ukryć. Najczęstszymi sygnałami ostrzegawczymi są:

  • Nieregularne odżywianie się
  • Brak chęci do działania
  • Kłopoty ze snem
  • Zachowanie struktury w życiu codziennym
  • Okresy głębokiej depresji

Faza 8: Utrata kontroli nad zachowaniem

Nie panuję nad swoimi myślami, uczuciami ani zachowaniami. Nie potrafię wypełniać swoich dni niczym produktywnym. Wciąż zaprzeczam i nie przyznaję się do tego, że moje życie jest pełne chaosu i nierozwiązanych problemów.

  • Nieregularne uczestnictwo w mitingach AA lub terapii
  • Postawa typu „Nie zależy mi”
  • Wyraźne odrzucenie pomocy
  • Niezadowolenie z życia
  • Poczucie bezsilności i bezradności

Powrót do alkoholizmu

Faza 9: Uznanie utraty kontroli

Załamuje się mój system zaprzeczania i nagle widzę jakie poważne są moje problemy, jak kompletnie przestałem kierować swoim życiem i jak niewiele mam kontroli nad tym, by cokolwiek poprawić. Uświadomienie sobie tego jest bardzo przykre i przerażające. Już do tego stopnia odizolowałem się od ludzi, że nie ma nikogo, do kogo mógłbym zwrócić się o pomoc. Najczęstsze sygnały ostrzegawcze:

  • Trudności z koordynacją fizyczną i podatność na wypadki
  • Użalanie się nad sobą
  • Myśli o powrocie do picia kontrolowanego
  • Świadome kłamstwa
  • Całkowita utrata zaufania do siebie

Faza 10: Poczucie braku wyboru

Czuję się złapany w potrzask; czuję się fatalnie i nie jestem w stanie kontrolować swojego życia. Zaczynam myśleć, że mam tylko trzy wyjścia — zwariować, popełnić samobójstwo albo pomóc sobie alkoholem i innymi środkami. Nie wierzę już, że ktokolwiek ani cokolwiek mogłoby mi pomóc.

  • Nie uzasadnione urazy i pretensje
  • Całkowite zerwanie kontaktów z AA i terapią
  • Ogromna samotność, frustracja, złość i napięcie
  • Utrata kontroli nad zachowaniami

Faza 11: Powrót do picia i zażywania

Zaczynam na nowo pić alkohol i używać innych środków. Usiłuję to robić w sposób kontrolowany, ale stopniowo do mnie dociera, że uzależnienie znowu zaczyna rujnować moje życie.

  • Próby kontrolowanego picia (lub zażywania)
  • Rozczarowanie, wstyd, wina
  • Utrata kontroli
  • Problemy życiowe i zdrowotne

Zapobieganie nawrotom choroby alkoholowej jest ważną częścią programu terapii w Ośrodku „TU i TERAZ”. Nie warto stawiać sobie za cel samodzielnego poradzenia sobie z alkoholizmem i nawrotami choroby alkoholowej – trzeźwieć w samotności się nie uda!

__________________________________________________________________________
* (za: Terence Gorski)