Kiedy wpadasz w nałóg – Fazy uzależnienia od alkoholu

Kiedy wpadasz w nałóg – Fazy uzależnienia od alkoholu

Alkoholizm nie ujawnia się nagle, objawy choroby alkoholowej nasilają się w miarę jej trwania. Są zdefiniowane cztery fazy rozwoju uzależnienia od alkoholu: wstępna („picie towarzyskie”), ostrzegawcza, krytyczna i chroniczna.

1. Faza wstępna

Pierwsza faza może trwać nawet kilka lat. W miarę czasu „picie towarzyskie” przeradza się w picie na rozładowanie napięć, stresów, poprawy samopoczucia. Potencjalny alkoholik odkrywa, że picie jest dla niego szczególnie przyjemne i odprężające, zaczyna szukać sytuacji, w których prawdopodobnie będzie alkohol. Z reguły jeszcze nie upija się i ma pewną kontrolę nad piciem. Stopniowo zwiększa się jego tolerancja na alkohol: musi pić coraz więcej, aby osiągnąć stan upojenia. Ma mocna głowę. Na tym etapie nie ponosi jeszcze żadnych skutków swego picia.

Objawy:

  • picie sprawia przyjemność
  • wzrost tolerancji i ochoty na alkohol

2. Faza ostrzegawcza

W fazie tej alkoholik zaczyna coraz częściej szukać okazji do picia. Na przyjęciach sam inicjuje kolejki, ”podkręca tempo” picia aby dostosować ilość wypijanego alkoholu do swych zwiększonych zapotrzebowań. Po wypiciu polepsza się jego samopoczucie, alkohol przynosi mu ulgę, rozpręża się. Jest to jego niezawodny środek na ukojenie. Często zaczyna „urywać mu się film”: nie pamięta co się z nim działo (co mówił, co robił) nawet po niewielkiej ilości alkoholu.

Oprócz tego, u osoby zagrożonej alkoholizmem można zaobserwować kilka charakterystycznych zachowań:

  • duża zmiana w zachowaniu po alkoholu – osoba dotąd cicha nagle staje się duszą towarzystwa, dużo mówi, jest odważniejsza, wyzbywa się zahamowań;
  • picie potajemne – wypijanie kieliszków w ukryciu, aby szybciej osiągnąć stan upojenia, także samotne picie przed imprezą, aby się „zaprawić”;
  • picie bez okazji, w samotności.

Czasami alkoholik zaczyna zdawać sobie sprawę, że pije zbyt dużo, ale na tym etapie jeszcze nie dopuszcza do świadomości, że ma problem alkoholowy. Zamiast tego próbuje się przed sobą usprawiedliwiać i racjonalizować swoje zachowanie.

Objawy:

  • szukanie okazji do picia
  • inicjowanie wypijania kolejek
  • po wypiciu lepsze samopoczucie alkohol przynosi ulgę, uwalnia od napięć
  • rozpoczęte picie kończy się “urwaniem filmu”
  • próby picia ukrytego, w samotności, na kaca

3. Faza krytyczna

Rozpoczyna się wówczas, gdy alkoholik traci kontrolę nad piciem: pierwszy kieliszek wyzwala „reakcję łańcuchową”, wydłuża się czas picia i ilość wypijanego alkoholu. Pragnienie dalszego picia odczuwane jest czasami jako przymus fizyczny. Żadne plany ani obietnice składane sobie lub bliskim nie powstrzymują go od sięgnięcia po kieliszek. Całe życie osoby uzależnionej zaczyna „kręcić” się wokół alkoholu – alkoholik zaniedbuje rodzinę, pracę, traci zainteresowania, przestaje dbać o swój wygląd i otoczenie. Ma kłopoty z popędem seksualnym. Charakterystyczny dla tej fazy alkoholizmu jest też gwałtowny spadek samooceny, poczucie pustki i bezradności. Jednocześnie wciąż nie umie przyznać przed sobą, że ma problem alkoholowy – cały czas wynajduje nowe usprawiedliwienia, a na krytykę reaguje agresywnie. Picie przybiera charakter ciągły (do kilku tygodni) z krótkimi okresami abstynencji – w ten sposób alkoholik próbuje udowodnić sobie, że ma jeszcze kontrolę nad piciem.

Objawy:

  • wyrzuty sumienia – “kac moralny”
  • “klin” przynosi ulgę
  • zaniedbywanie rodziny i konflikty małżeńskie
  • nieobecności w pracy
  • usprawiedliwianie picia licznymi okazjami
  • wzrost agresywności, konflikty z prawem
  • zaniedbywanie wyglądu zewnętrznego
  • zaburzenia popędu seksualnego
  • picie ciągami na przemian z okresami całkowitej abstynencji dla poprawy zdrowia, udowodnienia “silnej woli”
  • składanie przysiąg abstynencji
  • poczucie pustki bezradności

4. Faza chroniczna

To jest ostatni etap rozwoju uzależnienia od alkoholu. Alkoholik wyzbywa się wszelkich wyrzutów sumienia i zahamowań. Pije niemal bez przerwy, a pierwszą dawkę alkoholu przyjmuje już rano. Jest stale nietrzeźwy, upija się w pracy, na ulicy. Gwałtownie obniża się tolerancja na alkohol – już kilka kieliszków wystarczy, aby całkowicie się upić. Pojawiają się objawy zespołu abstynencyjnego (bóle głowy, osłabienie, drżenie, nudności, wymioty, zaburzenia snu, biegunki, kołatanie serca, poty, lęki). Długotrwałe opilstwo wywołuje degradację moralną, osłabienie procesów myślenia, straty zdrowotne: spowolnienie psychoruchowe, zaburzenia popędu seksualnego, choruje wątroba i system nerwowy. Z powodu zatrucia coraz częściej bywa w izbach wytrzeźwień i w szpitalach psychiatrycznych. Picie bez przerwy, w nieustannym ciągu w końcu doprowadza do całkowitego wyczerpania organizmu i może spowodować śmierć.

Objawy:

  • okresy długotrwałego opilstwa
  • picie poranne
  • upijanie się w samotności
  • spadek tolerancji na alkohol
  • sięganie po alkohole niekonsumpcyjne
  • rozpad więzi rodzinnej
  • wynoszenie rzeczy, kradzieże – w celu zdobycia alkoholu
  • degradacja zawodowa i społeczna
  • otępienie alkoholowe – “wtórny analfabetyzm”
  • alkohol staje się jedynym celem w życiu
  • psychozy alkoholowe – “delirium”
  • padaczka alkoholowa
  • choroby somatyczne – polineuropatia, marskość wątroby
  • skrajne wyczerpanie organizmu

Dla tych, którzy doszli do tego momentu uzależnienia są tylko dwa wyjścia: śmierć albo trzeźwe życie. Psychoterapeuci i lekarze stwierdzają, że leczenie alkoholizmu można rozpocząć na każdym etapie rozwoju uzależnienia. Dzięki skutecznej terapii w ośrodku TU i TERAZ zawsze możliwy jest powrót klienta do całkowitej trzeźwości.