Dlaczego alkohol uzależnia – jak i kiedy zaczyna się alkoholizm?

Dlaczego alkohol uzależnia – jak i kiedy zaczyna się alkoholizm?

Do dziś nie znaleziono wyczerpującej odpowiedzi na pytanie – skąd bierze się alkoholizm. Badania naukowe oraz doświadczenie niepijących alkoholików pokazują, że problemy z alkoholem mają w swoim gruncie przyczyny biologiczne, psychologiczne i społeczne. Utrata kontroli nad piciem jest nie tylko jednym z kryteriów uzależnienia od alkoholu według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10, ale jest też przerażeniem dla osoby uzależnionej, ponieważ żaden alkoholik nigdy nie dostrzega w jakim momencie swojego picia przekroczył granicę kontrolowanego używania alkoholu.

Jak uzależnia alkohol

Przyczyny pojawienia się uzależnienia od alkoholu można zidentyfikować analizując najczęściej wymieniane powody i warunki nadmiernego używania alkoholu:

  • potrzeba zyskania nowych znajomych i zaimponowanie rówieśnikom;
  • przekora, dewaluacja, bunt wobec norm społecznych;
  • brak umiejętności radzenia sobie ze stresem, problemy w wyrażaniu emocji;
  • zaburzony rozwój osobowości, niska samoocena, brak pewności siebie;
  • trudności w relacjach interpersonalnych, niepokój z tym związany;
  • próby radzenia sobie poprzez picie z wydarzeniami traumatycznymi (urazami).

Analizując głębiej przyczyny choroby alkoholowej można wyróżnić trzy główne kategorie –biologiczne, psychologiczne i społeczne.

Podłoże biologiczne uzależnienia od alkoholu

Z medycznego punktu widzenia pewna część ludzi posiada wysoką tolerancję na alkohol. Takie osoby mogą pić więcej, dłużej i bez odczuwania negatywnych konsekwencji picia (kac, straty moralne, problemy w pracy, konflikty z prawem itp.) więc alkohol ma „sporo czasu” by wreszcie podstępnie stać niezbędnym elementem życia osoby pijącej.

Co dokładnie dzieje się w mózgu tej osoby? Według rezultatów badań amerykańskich naukowców, alkohol powoduje uwalnianie się endorfin w obszarach mózgu odpowiedzialnych za powstawanie uczuć przyjemności i bycia nagradzanym. To znaczy, że po osiągnięciu stanu euforii, beztroski i rozluźnienia charakterystycznego dla upojenia alkoholowego, wiele osób już nie potrafi wyobrazić sobie rzeczywistości bez bodźca alkoholowego.

Przyczyny psychologiczne

Według psychologów uzależnienie może być efektem zaburzeń psychicznych, a samo spożywanie alkoholu może być dla osoby uzależnionej mechanizmem obronnym. Picie to też ucieczka przed życiowymi problemami, z którymi często nie potrafimy sobie poradzić. Co więcej, choroba alkoholowa może pojawić się w związku z traumatycznymi przeżyciami, urazami, nieprawidłowym procesem wychowania, środowiskiem w jakim dorastała osoba uzależniona.

Podłoże psychologiczne uzależnienia to zespół określonych cech oraz sytuacji, które zwykle utrudniają nam życie, a których można w “cudowny” sposób pozbyć się używając alkoholu. Oczywiście, że ten „cudowny” sposób to jest totalna iluzja i oszukiwanie siebie. Jednak osobie pijącej wydaje się, że ma „magiczne lekarstwo” na problemy życiowe, a mianowicie: nieśmiałość, niskie poczucie wartości, podatność na stres, niepewność siebie, samotność, trudne sytuacje losowe itd. Filozofia tej osoby jest bardzo prosta: “kiedy się napije – doznaje ulgi i jest mi lepiej”.

Sięganie po alkohol zdarza się kiedy psychologiczna sytuacja jest “niewygodna”. A tych „niewygodnych sytuacji” w życiu alkoholika będzie coraz więcej…

Społeczne przyzwolenie

Podłoże społeczne uzależnienia od alkoholu to właśnie tryb naszego życia – tradycje, zwyczaje, nawyki, warunki – wszystko to, czego uczymy się i doświadczamy żyjąc między ludźmi. To jakość naszych kontaktów z innymi lub ich brak, tzw. toksyczne relacje. Jednym z podstawowych czynników społecznych prowadzących do uzależnienia jest przyzwolenie na używanie alkoholu właściwe zawsze i wszędzie.

„Jestem alkoholikiem…”

Historie pacjentów Ośrodka Tu i Teraz, pokazują, że bardzo często, w pewnym momencie ich życia, spotkały się razem wszystkie trzy grupy opisanych czynników, tworząc mocny fundament dla rozwoju choroby alkoholowej. Warto zaznaczyć, że nie muszą pojawić się one wszystkie, by doszło do uzależnienia.

W trakcie terapii alkoholowej pacjenci Ośrodka Uzależnień „TU i TERAZ” piszą własną autodiagnozę uzależnienia, w której zyskują prawdziwy obraz swojego picia. Bardzo często osoby uzależnione od alkoholu pytają siebie i innych: “Dlaczego ja? Jak doszło do alkoholizmu?”. Powiemy z własnego doświadczenia – nie warto marnować energii i czasu na rozważania pod hasłem “dlaczego?”. Pytanie na dziś dla większości naszych pacjentów brzmi inaczej: “Co robić, żeby nie pić? Jak skutecznie poradzić sobie z problemami?”

Osoba chora na alkoholizm nie jest w stanie poradzić sobie sama. Konieczne jest podjęcie leczenia w specjalistycznym ośrodku leczenia alkoholizmu.

image_pdfDrukuj do PDFimage_printWydrukuj